Werken in onderwijs moet prachtjob zijn!

COV-handen-samenwerken
“Burn-out, stress en depressie. Het blijven de belangrijkste redenen voor het stijgend aantal dagen dat leerkrachten afwezig zijn op school. Vooral oudere leerkrachten en directeurs kampen met psychosociale problemen. De cijfers van het jaarlijks rapport ziekteverzuim liegen niet. Het is hoog tijd voor werkbaar werk in onderwijs.” Dit schreven we vier jaar geleden in onze persmededeling over het ziekterapport van 2014. Het is een paragraaf die ook nu weer geldt bij het nieuwe ziekterapport van 2017.
Nog steeds of steeds meer is werkbaar werk in onderwijs voor veel personeelsleden een onbereikbaar ideaal. De klachten over zware werkdruk en planlast, de toenemende complexiteit, het gevoel niet gewaardeerd te worden, de onzekerheden op het vlak van loopbaan en pensioen, de hoge verwachtingen van de maatschappij, … zijn terecht. Bijkomend halen hooggeplaatste academici en politici geregeld uit naar het onderwijs en blijven wijzen op een daling van het niveau. Maar echte engagementen van de overheid blijven uit.
Opdracht voor de overheid
De overheid heeft een bikkelharde verantwoordelijkheid. Daarom zullen wij blijven knokken om van het basisonderwijs een aantrekkelijke werkplek te maken waar personeelsleden de kans krijgen om in autonomie en vrijheid hun kernopdracht waar te maken. Op 14 februari wordt het plan basisonderwijs door de onderwijspartners toegelicht in de commissie onderwijs van het Vlaams parlement. We kijken uit naar het engagement van alle politieke partijen en zijn benieuwd of zij nu eindelijk bereid zijn om een engagement te nemen en samen met de sociale partners een investeringstraject zullen uitstippelen. 
Ook vraagt het COV, samen met alle onderwijspartners uit de Vlaamse Onderwijsraad, om de volgende legislatuur geen grote inhoudelijke onderwijshervormingen door te voeren. Bijsturen waar nodig en behouden wat goed is.
Tenslotte ligt het rapport over het Grote Tijdsbestedingsonderzoek op tafel. Ook daar zijn de cijfers ondubbelzinnig en bevestigen onze vragen.
Opdracht voor het onderwijsveld
Er is er ook de verantwoordelijkheid van het onderwijsveld. Het COV roept scholen op om bewuste keuzes te maken in hoe ze omgaan met themadagen, innovaties, sociale media, digitale leerplatformen, de bereikbaarheid van leraren en directies en de torenhoge verwachtingen van onze maatschappij. Het is aan de leraar, de directeur en aan het hele team om met het oog op de kwaliteit in onderwijs de job terug in eigen handen te nemen en te organiseren volgens de draagkracht van de personeelsleden. Het COV wil zijn leden versterken om in plaatselijk sociaal overleg maar ook persoonlijk meer grenzen durven te stellen aan opstapelende en dus niet meer draagbare engagementen. Door keuzes te maken wordt er ruimte gecreëerd.
De negatieve vicieuze cirkel doorbreken
Slechte werkomstandigheden leiden tot openlijke frustraties, aanslepende politieke en publieke debatten die (toekomstige) personeelsleden doen afhaken. We kunnen de negatieve vicieuze cirkel doorbreken als we de werkomstandigheden van het personeel verbeteren zodat de passie en het engagement die er in elk personeelslid schuilen ook de kans krijgen om tot ontwikkeling te komen. Wanneer die passie en dat engagement uitgedragen worden, zullen jongeren opnieuw durven kiezen voor onderwijs. Wil het onderwijs een aantrekkelijke werkplek zijn dan moeten we de vicieuze cirkel doorbreken.
Prachtjob
Werken in onderwijs is en blijft een prachtjob. Als team het verschil kunnen maken in het leven van zovele kinderen en jongeren, geeft enorm veel voldoening. Maar vandaag is het alle hens aan dek om van deze job ook een haalbare kaart te maken. Vijf voor twaalf is al lang voorbij. Actie blijven uitstellen is schuldig verzuim.
Marianne Coopman
Algemeen secretaris COV
(Hoofdartikel uit Basis-1 2019)