Penibel! Zwaar!

COV-Zwaar-beroep
Er komt hopelijk snel duidelijkheid over de erkenning van de zware beroepen voor de pensioenen van het overheidspersoneel. Op woensdag 23 mei onderhandelde het COV samen met de overheidsvakbonden over het voorliggend wetsontwerp. We hebben correcties kunnen afdwingen op de strengere pensioenvoorwaarden. Op heel wat punten zijn verbeteringen aangebracht. De lijst met zware beroepen moet nog worden bekrachtigd door de voltallige regering. We zullen niet aanvaarden dat aan de lijst wordt afgedongen.

Ingreep in loopbaanvoorwaarden
De regering wil een einde maken aan regelingen die vandaag in de openbare sector zorgen voor een voordeliger pensioenberekening en uitstapregeling. Dat we langer moeten werken, wordt politiek al langer van de daken geschreeuwd. De aanpak van de pensioenhervormingen laat te wensen over. Tot nu toe neemt de regering enkel negatieve maatregelen. Ook de afschaffing van de voordelige pensioenbreuk (tantième) is een ingreep in de loopbaanvoorwaarden waarmee de regering haar hervormingen wil realiseren. De kwaadheid is terecht. De grote aanwezigheid van vele onderwijscollega’s tijdens de pensioenmanifestatie op 16 mei was duidelijk.
Mentale of emotionele belasting
Langer werken is niet in alle situaties en in alle beroepen mogelijk. Daarom is een oplossing nodig. Vorig jaar werd in de Nationale Pensioencommissie Openbare Diensten afgesproken dat er vier criteria zouden worden gebruikt om de zware beroepen te omschrijven: fysiek zwaar werk, belastende werkorganisatie, belasting door verhoogde veiligheidsrisico's, mentale of emotionele belasting. Voor de paasvakantie keurde de federale regering een pensioenontwerp goed voor verdere bespreking. De vier criteria werden effectief in het wetsontwerp opgenomen. De federale regering weigert echter de mentale of emotionele belasting, vooral voelbaar in onderwijs, als volwaardig en op zichzelf staande parameter te erkennen. Dit vinden wij onbegrijpelijk. We vragen dat de regering blijft inzetten op wetenschappelijk onderzoek zodat emotionele belasting in de toekomst wel als een evenwaardige parameter wordt gebruikt. We blijven hierbij verwijzen naar instrumenten zoals de Vlaamse werkbaarheidsmonitor.
Geen evidentie
Op woensdag 23 mei 2018 werd het voorliggend wetsontwerp zware beroepen met de ambtenarenbonden besproken. In deze onderhandelingen maakt het COV één geheel uit met de andere ACV-centrales voor openbare diensten. De realisatie van het wetsontwerp is nodig, anders zal er geen vervroegde uitstap meer mogelijk zijn, ook voor onderwijspersoneel. Afhankelijk van het aantal erkende jaren en de coëfficiënt die wordt toegekend aan een bepaalde beroepsgroep zal de correctie op de pensioendatum een groter effect hebben. Wie toch langer blijft werken, zal een bonus krijgen die leidt tot een hoger pensioenbedrag. De regeling zal ook tellen voor het contractueel en dus tijdelijk overheidspersoneel. 
Akkoord vrijwaren
De onderhandelingen waren geen evidentie. Toch zijn tijdens de bespreking een reeks garanties en overgangsmaatregelen uitgewerkt. Het werd duidelijk dat de regeringspartijen in hun visie over en aanpak van werkbare loopbanen, leefbare pensioenen of de erkenning van verworven rechten niet op één lijn zitten. Toch verwachten we van de minister van pensioenen Bacquelaine dat hij binnen de regering ervoor zorgt dat afgesproken verworven rechten volledig worden gevrijwaard. Dat lijkt ons de logica zelve, vermits de regering dat zelf heeft aangekondigd in haar regeerakkoord.
Lijst zware beroepen
Samen met minister Bacquelaine werd ook een minimumlijst van zware beroepen onderhandeld. Die oefening was uiterst moeilijk, er was een zeer strak kader. De vier parameters vormden de leidraad. Hoewel een hele reeks personeelsgroepen dankzij onze volgehouden inspanningen zijn erkend als zwaar beroep, hebben we bepleit dat ook een aantal andere groepen zouden worden opgenomen in de lijst. Maar over die bijkomende toevoegingen was geen consensus met de minister mogelijk. Bij de evaluatie in 2025 van de lijst met zware beroepen, zullen we die situaties opnieuw verdedigen.
Voor onderwijs zijn momenteel de leraren kleuteronderwijs, lager onderwijs, secundair onderwijs, beroepsonderwijs, buitengewoon onderwijs en hulpopvoedend personeel (behalve administratie) in al die niveaus opgenomen. Leraren kleuteronderwijs, beroepsonderwijs en buitengewoon onderwijs tikken aan voor twee parameters. De anderen voor één parameter.
De lijst met zware beroepen moet nog worden bekrachtigd door de voltallige regering . Samen met ACV Openbare Sector zullen we niet aanvaarden dat aan de lijst wordt afgedongen. Zoniet vervalt voor ons het compromis. Uiteraard zijn toevoegingen altijd mogelijk. Voor ACV Openbare Sector moeten de afspraken over de correcties én de minimumlijst blijven bestaan om het akkoord staande te houden.
De mens telt, niet de centen
De strijd is nog echter niet gestreden. Dat de onderhandelde lijst politiek onder druk staat maakten N-VA en Open-VLD in de pers onmiddellijk duidelijk. Er werd door hen verwezen naar de budgettaire impact. Het is duidelijk dat voor beide partijen niet de situatie of de werkende primeert, maar de centen. Ook wordt voor de realisatie verwezen naar de besprekingen zware beroepen voor de privésector. Daar is nog geen akkoord over de aanpak. Die besprekingen zitten momenteel in het slop. Voor het COV is deze politieke poppenkast onbegrijpelijk! 
Ook de Vlaamse regering is aan zet. Zij zijn verantwoordelijk voor de werkbaarheid van onze loopbanen. Zo moeten er via een constructief plan basisonderwijs, de maatregelen na de studie over het tijdsonderzoek en de werkgroep schoolleiders resultaten komen om van onderwijsloopbanen meer werkbare loopbanen te maken.
Marianne Coopman
Algemeen secretaris
(Hoofdartikel uit Basis 5 - 2018)