Onderwijs = zwaar beroep. Steun Vlaamse Regering?

COV-het-verschil-maken
Op 26 oktober 2017 (1) werd in de nationale pensioencommissie het officiële standpunt meegedeeld van de Vlaamse Regering over de zware beroepen. In de beoordeling moet gebruik gemaakt worden van “geobjectiveerde meetinstrumenten zoals de werkbaarheidsindex” en moeten “de budgetten van de beroepsgroepen behouden blijven”. Duidelijker kan niet! We verwachten van de Vlaamse Regering dat ze ook vandaag dat standpunt blijft verdedigen.
Het debat over de zware beroepen loopt moeilijk. Over drie criteria lijken de regeringsleden het eens te zijn: moeilijke werkorganisatie, belastende werkomstandigheden en veiligheidsrisico's. Of ook mentale belasting (stress) een criterium wordt, is nog niet beslist. Eerder deze maand zei pensioenminister Bacquelaine dat zware emotionele belasting op zich onvoldoende zal zijn om een beroep als zwaar te erkennen. Het kan wel een verzwarende omstandigheid zijn bij de drie andere criteria. Volgens het COV en de andere onderwijsvakbonden  is dat een foutieve interpretatie van de nota over zware beroepen (2017) die werd opgesteld in de bijzondere commissie voor de openbare sector van het nationaal pensioencomité.

Niet exact te meten

Arbeidspsycholoog Hans De Witte (2) geeft aan dat werkdruk en emotionele belasting de twee factoren zijn die werknemers aanduiden als het meest belastend in hun beroep. Werken in onderwijs is werken met mensen. Elke dag staan honderdduizenden onderwijspersoneelsleden klaar om leerlingen, cursisten en studenten vooruit te helpen. Hún leerlingen, hún cursisten en hún studenten. Grote en kleine zorgen passeren elke dag de revue, kruipen onder het vel van de leraar, vullen het hoofd van al wie in onderwijs werkt. Die betrokkenheid is groot én nodig. Het werk, de contacten en de vele bezorgdheden stoppen niet aan de schoolpoort. De emotionele belasting blijft ook ’s avonds, in de weekends en in de vakanties doorwegen.

Steun van de Vlaamse Regering?

Het niet afzonderlijk willen erkennen van die zware mentale en emotionele belasting is een klap in het gezicht van al het onderwijspersoneel. Gelukkig hebben we de steun van de Vlaamse Regering. Zo lezen we toch. Ze stelt immers in haar standpunt dat in de beoordeling ook rekening moet worden gehouden met resultaten van geobjectiveerde meetinstrumenten zoals de werkbaarheidsindex van de Stichting Innovatie en Arbeid. In die index signaleren 41% van de Vlaamse personeelsleden in onderwijs problemen met werkstress. Dit ligt een pak hoger dan het Vlaamse gemiddelde van 34%. 

Besparing

De federale regering heeft altijd verklaard dat de omvorming van de speciale pensioenbreuken (tantièmes) naar een ‘beoordeling zware beroepen’ geen besparingsoperatie is. De eerste geruchten wijzen op het tegendeel. Wij vragen zo snel mogelijk een effectief voorstel dat duidelijkheid brengt. Ook de Vlaamse Regering schrijft: “eventuele budgettaire opbrengsten bij beroepsgroepen van een gefedereerde entiteit, moeten in de toekomstige regeling geherinvesteerd worden in beroepsgroepen van diezelfde gefedereerde entiteit.” Voor ons staat vast: de personeelsleden mogen de gevolgen van de omvorming niet in de eigen portemonnee voelen!


Uitwerking

Tenslotte vraagt de Vlaamse Regering “om ook in de verdere uitwerking van het rapport nauw betrokken te worden, gelet op het feit dat de Vlaamse Regering zelf ook een grote overheidswerkgever is”. Wel, waarop wacht de Vlaamse Regering nog? Wanneer voegt ze de daad bij het woord en dwingt ze haar engagementen af bij de collega’s in de federale regering? Als het tot acties komt, zullen ook de Vlaamse regeringsleden de dans niet ontspringen. Het zou voor de kiezer onbegrijpelijk zijn dat CD&V in de Vlaamse regering anders denkt dan CD&V in de federale regering. Of N-VA en Open Vld!

Marianne Coopman
Algemeen secretaris
(Hoofdartikel uit Basis-2 2018)

 (1) Vergadering van de Bijzondere commissie voor de pensioenen van de publieke sector Nationale pensioencommissie op 26 oktober 2017.
 (2) De Standaard, 26 januari 2018.